แถลงการณ์ โดย เครือข่ายปกป้องแม่น้ำรัฐฉาน (Action for Shan State Rivers)

ภาพ Shan Sapawa
ภาพ Shan Sapawa

5 สิงหาคม 2558

ความไร้เสถียรภาพทางการเมืองในพม่าและการต่อต้านจากชุมชน ชะลอความพยายามของบริษัทออสเตรเลียในการทำการศึกษา EIA/SIA เขื่อนสาละวินทางภาคตะวันออกของรัฐฉาน

สืบเนื่องจากการที่ประชาชนชาวรัฐฉานในเมืองกุ๋นเหง และเมืองโต๋นได้ขัดขวางการดำเนินการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสังคม EIA/SIA โครงการเขื่อนเมืองโต๋น โดยบริษัทสร้างเขื่อนสัญชาติออสเตรเลีย (SMEC) ในเดือนกรกฎาคม 2558 ยังพบว่าบริษัทดังกล่าวยังมีความพยายามจัดการประชุม EIA/SIA ในเมืองต่างๆ หลายแห่งทางตะวันออกของรัฐฉาน

เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2558 ตัวแทนของบริษัท SMEC ได้เดินทางไปเมืองปางซาง เมืองหลวงของกองกำลังว้า ที่ชายแดนพม่า-จีน เพื่อขออนุญาตดำเนินการสำรวจในพื้นที่เขตปกครองพิเศษว้า แต่ผู้นำกองทัพว้า UWSA ได้ตอบปฏิเสธเนื่องจากสถานการณ์ยังไม่แน่นอนและแจ้งให้กลับมาใหม่ใน 2-3 เดือนข้างหน้า คาดว่าสาเหตุเกิดจากความตึงเครียดระหว่างกองกำลังว้า และกองทัพพม่า ซึ่งเป็นสาเหตุของการสู้รบที่เมืองโต๋น ในช่วงต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
Screenshot_2015-08-06-07-13-21

เมื่อถูกปฏิเสธการเข้าพื้นที่ของกองกำลังว้า ทำให้ขณะนี้บริษัท SMEC ไม่สามารถที่จะดำเนินการสำรวจในพื้นที่ เขตปกครองว้าตามแนวฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ตามที่วางแผนเอาไว้ในการศึกษาสำหรับเขื่อนเมืองโต๋น

อย่างไรก็ตามบริษัท SMEC ยังคงดำเนินการสำรวจในเขตเมืองเปียง ทางใต้ของเขตปกครองพิเศษว้า ในสัปดาห์แรกของเดือนกรกฎาคม บริษัท SMEC ได้เดินทางไปสำรวจในพื้นที่ใกล้วัดหัวลึง ทางเหนือของสะพานท่าก้อ ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน หากมีการสร้างเขื่อนเมืองโต๋น พระเจดีย์เก่าแก่ที่มีชื่อเสียง วัดหัวลึง มีอายุกว่า 700 ปีจะจมอยู่ใต้อ่างเก็บน้ำ ซึ่งในเดือนมีนาคมของทุกปีจะมีงานประจำปีที่ชาวบ้านในรัฐฉานกว่าหมื่นคนต่าง เดินทางมากราบไหว้

บริษัท SMEC ได้ดำเนินการสำรวจ 4 หมู่บ้านในพื้นที่หัวลึง ได้แก่บ้านหัวนา บ้านเซาะ บ้านโขงจ้าง และ บ้านมน โดยมีการมอบของกำนัล เช่น เสื้อผ้า ขนมและเครื่องดื่ม ให้กับชาวบ้านที่ให้สัมภาษณ์

Screenshot_2015-08-06-07-13-14

ตั้งแต่วันที่ 17 ถึง 26 กรกฎาคม 2558 บริษัท SMEC ได้ลงพื้นที่เมืองปูหลวง ทางใต้ของเมืองเปียง เพื่อที่จะดำเนินการศึกษา EIA/SIA เมืองปูหลวงตั้งอยู่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเขื่อนเมืองโต๋น และเป็นพื้นที่ราบ หากมีการสร้างเขื่อนเมืองโต๋น เมืองปูหลวงจะถูกน้ำท่วมทันที

ในวันที่ 18 กรกฎาคม บริษัท SMEC เรียกประชุมที่วัดบ้านเวียงห่อง ในเมืองปูหลวง โดยเชิญชาวบ้านหนึ่งคนต่อครัวเรือน ใน 14 หมู่บ้าน ซึ่งมีทั้งชาวไทใหญ่ ลาหู่ และปะหล่อง แต่มีชาวบ้านเพียง 30 คนที่ไปเข้าร่วม ประชุม บริษัทแจ้งชาวบ้านว่าน้ำจะท่วมหากมีการสร้างเขื่อน และบริษัทต้องการไปสำรวจข้อมูลในพื้นที่ซึ่งจะได้รับผลกระทบ นอกจากนี้บริษัทยังได้มอบถุงที่บรรจุขวดเครื่องดื่มและของว่างให้แก่ชาวบ้าน ในที่ประชุม

Screenshot_2015-08-06-07-13-07

ชาวบ้านต่างตื่นตัวหลังจากได้รับข่าว และปฏิเสธมิให้บริษัทข้ามาในหมู่บ้านเพื่อดำเนินการสำรวจ ท้ายที่สุด บริษัท SMEC ได้สำรวจเพียง 4 หมู่บ้าน จากทั้งหมด 14 หมู่บ้าน หมู่บ้านที่สำรวจแล้วได้แก่บ้านเก็งหิน บ้านโต้ง บ้านเวียงห่อง และกุ๋นกอก ส่วนหมู่บ้านที่ไม่ยอมให้ดำเนินการสำรวจได้แก่ บ้านจ๋อมตอง บ้านจาน (บ้านใต้) บ้านเวียงเก่า บ้านเป็งซาง บ้านลอนแก้ว บ้านนาเล บ้านคุ้ม บ้านใหม่ บ้านตากูแล และกุงดิน สองหมู่บ้านสุดท้ายนี้ เป็นหมู่บ้านที่อยู่บนริมฝั่งแม่น้ำสาละวิน

เมื่อวันที่ 21 กรกฏคม พรรคการเมืองไทใหญ่ SNLD (หัวเสือ) ได้เปิดสำนักงานในหมู่บ้านเวียงห่อง ในเมืองปูหลวง เย็นวันนั้น ชาวบ้านกว่า 300 คนจากหมู่บ้านต่างๆ ได้เข้าร่วมการฝึกอบรมที่จัดโดย พรรค SNLD เมื่อถามว่าชาวบ้านต้องการให้สร้างเขื่อนเมืองโต๋นหรือไม่ ชาวบ้านทั้งหมดมีมติเป็นเอกฉันท์โดยยกมือขึ้นว่าไม่ต้องการเขื่อน

Screenshot_2015-08-06-07-13-32

ช่วงวันที่ 18-21 กรกฎาคม 2015SMEC ได้มีการดำเนินการสำรวจในหมู่บ้านสองหลัก ห่างจากสะพานท่าก้อทางตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน 2 ไมล์ หากมีการสร้างเขื่อนหมู่บ้านนี้ก็จะจมอยู่ใต้น้ำ การสำรวจของบริษัท ทำได้เพียง 2 ใน 3 จากจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 120 ครัวเรือน ประมาณ 40 ครัวเรือนปฏิเสธที่จะตอบแบบสอบถาม ในระหว่างทำการสำรวจนั้น เจ้าหน้าที่บริษ SMEC ได้ให้ถุงผ้าที่มีเครื่องดื่มและขนมให้กับครัวเรือนที่ตอบแบบสอบถาม

ชาวบ้านต่างตกใจกลัวผลกระทบจากการสร้างเขื่อน เย็นวันนั้น (21 กรกฎาคม) ชาวบ้านราว 80 คนได้รวมตัวกันเพื่อประชุมหารือกันที่วัดสองหลัก โดยแสดงจุดยืนต่อต้านเขื่อน และในวันถัดมา (22 กรกฎาคม) กลุ่มชาวบ้านพากันนำของแจกไปคืนแก่บริษัท SMEC และถือป้ายประท้วงเขื่อนด้วย

เขื่อนเมืองโต๋น (Mong Ton Dam ) เป็นโครงการร่วมทุนระหว่างบริษัทจีน Three Gorges Three Corporation การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) กระทรวงพลังงานไฟฟ้าพม่า และบริษัทพม่า International Group of Entrepreneurs โครงการเขื่อนแห่งนี้มีความสูง241 เมตร มีกำลังผลิตติดตั้ง 7,000 เมกะวัตต์ โดยไฟฟ้า 90% ซึ่งจะส่งออกไปยังประเทศไทยหรือประเทศจีน จะเกิดอ่างเก็บน้ำขนาด 640 ตารางกิโลเมตร หรือนับเป็นพื้นที่ 2 ใน 3ของรัฐฉาน

NO COMMENTS

Leave a Reply